! NIEUWE ADRESREGELSeerste landen actief — in 2027 voor alle SEPA-landeneerste landen actief — in 2027 voor alle SEPA-landenSCAN & REPAREER →
De Betaalfabriek
Bijgewerkt 2 november 2026 — datum uitgesteld

Nieuwe SEPA-adresregels:
wat verandert er en bent u klaar?

Banken gaan adressen in SEPA-bestanden alleen nog in aparte velden accepteren. De datum van 15 november 2026 is uitgesteld — een nieuwe datum volgt, waarschijnlijk in 2027 — maar de richting verandert niet. Alleen voor overboekingen naar Zwitserland, Liechtenstein en China geldt de regel bij ABN AMRO al vanaf 15 november. De Betaalfabriek ondersteunt het nieuwe formaat al volledig.

Gratis controle

Voldoet uw bestand aan de nieuwe adresregels?

Gebruikt u al jaren hetzelfde boekhoud- of ledenpakket, dan weet u waarschijnlijk niet hoe de adressen in uw SEPA-bestand staan. Controleer het hier: u ziet per adres wat niet aan de nieuwe regels voldoet, en u kunt het bestand direct laten bijwerken.

Wat moet er veranderen aan uw bestand?

Upload uw bestaande SEPA-bestand (pain.001 of pain.008). U ziet direct welke adressen niet aan de nieuwe regels voldoen. Wilt u het niet zelf aanpassen? Wij werken het bestand bij voor € 4,95 — u betaalt pas als het bijgewerkte bestand de controle doorstaat.

Sleep uw SEPA-bestand hierheen XML-bestand, pain.001 (overboeking) of pain.008 (incasso)

De controle draait op uw eigen computer; er worden geen betaalgegevens verstuurd. Alleen als u kiest voor bijwerken, gaat het bestand versleuteld naar onze server in Nederland.

De wijziging

Wat verandert er, en wanneer?

Tot nu toe konden adresgegevens in een SEPA-bestand als vrije tekst worden meegegeven — alles in één tekstregel, het <AdrLine>-veld. Een adres dat alleen uit dat vrije veld bestaat, wordt straks niet meer geaccepteerd door banken in het SEPA-betalingsgebied. Minimaal plaats (TwnNm) en land (Ctry) moeten dan in aparte velden staan; daarnaast mogen nog vrije adresregels worden gebruikt (een zogenoemd hybride adres).

In plaats daarvan moeten adressen worden opgesplitst in afzonderlijke, gestructureerde velden. Elke component — straatnaam, huisnummer, postcode, woonplaats en land — krijgt zijn eigen XML-element.

Dit is een verplichting vanuit de EPC (European Payments Council), de organisatie die de SEPA-standaarden beheert, en SWIFT voor internationale betalingen. De verplichting, gepland op 15 november 2026, is uitgesteld: SWIFT en de EPC hebben de datum losgelaten en een nieuwe datum is nog niet bekend. ABN AMRO verwacht de invoering in de loop van 2027.

Wat geldt er nu (stand 30 oktober 2026)?
• SEPA-overboekingen en -incasso's: ongestructureerde adressen worden voorlopig nog geaccepteerd. Rabobank meldt dit expliciet voor batchbestanden.
• Overboekingen naar Zwitserland, Liechtenstein en China: bij ABN AMRO vanaf 15 november 2026 wél gestructureerd verplicht.
• Incasso's bij debiteuren in een SEPA-land buiten de EER (zoals het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland): het adres van de debiteur is al verplicht.
• De richting blijft: de EPC houdt vast aan de overstap; alleen de datum schuift. Wie nu overstapt, hoeft straks niets meer te doen.
Waarom deze wijziging?
De Europese betaalsector stapt over op de internationale ISO 20022-standaard (CBPR+). Die standaard vereist gestructureerde gegevens, zodat betalingen volledig automatisch kunnen worden verwerkt en fraude-risico's bij adrescontrole dalen. Het is een noodzakelijke stap richting volledige harmonisatie van betalingsverkeer in Europa.

Oud versus nieuw

Oud — ongestructureerd (verdwijnt)
<PstlAdr>
  <AdrLine>Hoofdstraat 1</AdrLine>
  <AdrLine>1234AB Amsterdam</AdrLine>
  <Ctry>NL</Ctry>
</PstlAdr>
Na — gestructureerd (vereist)
<PstlAdr>
  <StrtNm>Hoofdstraat</StrtNm>
  <BldgNb>1</BldgNb>
  <PstCd>1234AB</PstCd>
  <TwnNm>Amsterdam</TwnNm>
  <Ctry>NL</Ctry>
</PstlAdr>

De vijf nieuwe velden zijn StrtNm (straatnaam), BldgNb (huisnummer), PstCd (postcode), TwnNm (woonplaats) en Ctry (landcode). Het <Ctry>-veld bestond al, maar was voorheen optioneel — na de wijziging is het verplicht zodra u een adres meegeeft.

Gevolgen

Wie is er door geraakt?

De wijziging raakt alleen bestanden waarin adressen staan. Voor gewone betalingen binnen de EER is een adres meestal niet verplicht. In de praktijk treft het vooral de volgende situaties:

Twijfelt u? Controleer uw bestand gratis ↑

Betaaltype Wanneer geraakt? Risico
Salarisbetalingen Als werknemersadressen zijn meegestuurd in het bestand — gangbaar bij EU-grensoverschrijdend loon Hoog
Leveranciersbetalingen Als leveranciersadressen zijn opgenomen ter identificatie van de begunstigde Hoog
SEPA Incasso's Als het adres van de debiteur (incassant of schuldenaar) in het bestand staat Hoog
Bestanden via boekhoudsoftware Oudere versies van Exact, Snelstart, Unit4 die nog het vrije adresveld gebruiken Hoog
Eenvoudige overboekingen zonder adres Binnenlandse overboekingen zonder adresveld zijn niet geraakt — het adresveld is optioneel, maar als het aanwezig is, moet het gestructureerd zijn Laag
Wat gebeurt er als u niets doet?
Voorlopig niets: door het uitstel worden SEPA-bestanden met alleen vrije adresregels nog verwerkt. Zodra de nieuwe datum ingaat, weigert uw bank zulke bestanden wel — zowel overboekingen (pain.001) als incasso's (pain.008), zonder waarschuwing vooraf. Betaalt u aan ontvangers in Zwitserland, Liechtenstein of China via ABN AMRO, dan geldt dit al vanaf 15 november 2026. Ons advies: stap over nu het rustig kan, niet vlak voor de nieuwe deadline.

Onze oplossing

Hoe lost De Betaalfabriek dit op?

De applicatie volgt precies het advies van banken: adressen worden standaard niet meegestuurd, tenzij dat nodig of verplicht is. Wanneer een adres wél wordt meegestuurd, genereert De Betaalfabriek altijd het gestructureerde formaat — nooit het vrije tekstveld dat straks wordt geweigerd.

Twee instellingen, één duidelijk principe

Onder de batchinstellingen staan twee opties die bepalen wanneer adresgegevens worden meegestuurd:

Eigen adres (opdrachtgever)

Adresgegevens opdrachtgever meesturen

Standaard uit. Uw bank vult het adres van de betalende partij zelf in — meesturen is normaal gesproken niet nodig. Vinkt u deze optie toch aan, dan worden de adresvelden (straat, huisnummer, postcode, plaats, land) verplicht en gevalideerd vóór export. Bij PAIN.001 wordt het adres in de <Dbtr>-tag geplaatst; bij PAIN.008 in de <Cdtr>-tag.

  • Standaard uitgeschakeld — volgt bankadvies
  • Bij aanvinken: minimaal plaats en land verplicht
  • Foutmelding als adres onvolledig is

Adres ontvanger / debiteur

Adresgegevens ontvanger meesturen

Standaard uit. Voor overboekingen (PAIN.001) is het adres van de ontvanger optioneel — banken adviseren het weg te laten. Als u adresvelden heeft ingevuld maar de optie staat uit, worden deze stilzwijgend genegeerd (met een melding in de validatie). Zet u de optie aan, dan worden ingevulde en correcte adressen meegestuurd in gestructureerde vorm.

  • Standaard uitgeschakeld — adresdata die aanwezig is wordt weggelaten
  • Bij aanvinken: adres meegestuurd als minimaal plaats + land aanwezig zijn
  • Incompleet adres: waarschuwing, adres weggelaten

Automatisch verplicht: incasso's buiten de EER

Er is één situatie waarin de applicatie het adres zonder opt-in afdwingt: incasso's van rekeningen in SEPA-landen buiten de Europese Economische Ruimte. De applicatie herkent dit automatisch op basis van de landcode in het IBAN-nummer.

SEPA-landen buiten de EER waar adres verplicht is bij incasso:
Verenigd Koninkrijk (GB), Zwitserland (CH), Monaco (MC), San Marino (SM), Andorra (AD), Vaticaanstad (VA), Gibraltar (GI).

Bij een incasso op een rekening in één van deze landen controleert de applicatie of minimaal woonplaats en land zijn ingevuld. Ontbreekt dat, dan verschijnt een foutmelding en kan de batch niet worden geëxporteerd.

Het XML-resultaat: altijd gestructureerd

Wanneer een adres wordt meegestuurd — of dat nu via de opt-in of de automatische verplichting is — genereert de applicatie altijd de vijf gestructureerde velden. Straatnaam, huisnummer en postcode zijn optioneel; woonplaats en land zijn minimaal vereist.

Nooit meer — vrije tekst (straks geweigerd)
<AdrLine>Hoofdstraat 1</AdrLine>
<AdrLine>1234AB Amsterdam</AdrLine>
Altijd — gestructureerd (automatisch)
<StrtNm>Hoofdstraat</StrtNm>  
<BldgNb>1</BldgNb>          
<PstCd>1234AB</PstCd>       
<TwnNm>Amsterdam</TwnNm>    
<Ctry>NL</Ctry>           

Overzicht: wanneer wordt een adres meegestuurd?

SituatieAdres meegestuurd?Validatie
Overboeking, opt-in ontvanger-adres uit Nee — adresdata genegeerd Waarschuwing als data aanwezig was
Overboeking, opt-in ontvanger-adres aan, adres compleet Ja — gestructureerd Goedgekeurd
Overboeking, opt-in aan, adres incompleet (bijv. land ontbreekt) Nee — weggelaten Waarschuwing per transactie
Incasso EEA-land (NL, DE, BE …), opt-in uit Nee — optioneel, niet vereist Geen melding
Incasso non-EEA SEPA (GB, CH …), adres compleet Ja — automatisch verplicht Goedgekeurd
Incasso non-EEA SEPA (GB, CH …), adres ontbreekt Blokkade — export niet mogelijk Foutmelding: adres verplicht
Eigen adres opt-in aan, adres onvolledig Blokkade — export niet mogelijk Foutmelding: adres onvolledig
Gebruikt u boekhoudsoftware?
Controleer bij uw softwareleverancier of de SEPA-export al is bijgewerkt voor de nieuwe adresstandaard. Is dat niet het geval, dan kunt u de export vanuit uw pakket als tussenbestand aanleveren aan De Betaalfabriek voor correcte herverwerking.

Veelgestelde vragen

Vragen over de adreswijziging

Geldt de wijziging voor alle SEPA-bestanden, of alleen voor bepaalde betalingen?
De verplichting geldt alleen als er een adresveld aanwezig is in het bestand. Eenvoudige binnenlandse overboekingen zonder adresgegeven worden niet geraakt. Maar: als een adresveld aanwezig is — ook als dat optioneel was — dan moet het gestructureerd zijn zodra de nieuwe datum ingaat. Het weglaten van het adresveld is ook een geldige optie als het niet strikt noodzakelijk is.
Mijn bank heeft mij nog niets laten weten. Geldt dit dan ook voor mij?
Ja. De verplichting komt vanuit de EPC en geldt straks voor alle banken in het SEPA-betalingsgebied, ongeacht of uw bank al actief communiceert. De oorspronkelijke datum van 15 november 2026 is uitgesteld en een nieuwe datum is nog niet bekend. Wij houden deze pagina bij zodra die er is.
Werken bestanden die ik nu aanmaak al met het nieuwe formaat?
Ja, als u gebruikmaakt van De Betaalfabriek. Beide varianten — het online platform en de lokale applicatie — genereren al gestructureerde adresvelden. Bestanden die u nu aanmaakt, voldoen ook aan de nieuwe regels wanneer die ingaan.
Wat als mijn adressen in het adresboek al als vrije tekst zijn opgeslagen?
In dat geval vraagt de applicatie u om de adresgegevens bij te werken vóórdat u exporteert. In het adresboek kunt u per organisatie de velden aanvullen. U hoeft dit maar één keer te doen — daarna worden de gestructureerde gegevens opgeslagen en hergebruikt bij elke volgende export.
Wat is het verschil tussen PAIN.001 en PAIN.008 voor deze wijziging?
De adreswijziging geldt voor beide formaten. Bij PAIN.001 (overboeking) gaat het om het adres van de begunstigde (ontvanger). Bij PAIN.008 (incasso) gaat het om het adres van de debiteur (de partij van wie geïnd wordt). In beide gevallen geldt dezelfde eis: als een adres aanwezig is, moet het gestructureerd zijn. Zie ook onze kennisbank over PAIN.001 en PAIN.008.
Ik gebruik de Excel-tool van sepabestand.nl. Wat moet ik doen?
De oude Excel-tool van sepabestand.nl genereert bestanden in het verouderde formaat (pain.001.001.03) en ondersteunt geen gestructureerde adressen. Banken adviseren al over te stappen op de nieuwe versie, en zodra de nieuwe adresdatum ingaat, werkt deze tool niet meer voor bestanden met adressen. Een bestaand bestand kunt u gratis scannen en direct laten repareren. De lokale applicatie van De Betaalfabriek is de directe opvolger — uw bestaande adresboek en organisaties worden met één klik overgenomen. Lees meer over overstappen →

Twijfelt u of uw situatie geraakt wordt?

Niet elke organisatie wordt op dezelfde manier geraakt. Als u niet zeker weet of uw bestanden de adreswijziging vereisen, of hoe u het beste kunt overstappen — stuur ons een bericht. We kijken graag even mee en geven u een concreet antwoord.

Stel uw vraag → info@debetaalfabriek.nl

Doorgaans antwoord binnen één werkdag. Geen verplichtingen.

Klaar voor de nieuwe adresregels

De Betaalfabriek genereert automatisch het juiste adresformaat — online of lokaal op uw computer. Geen handmatige XML, geen kans op afwijzing.

Gerelateerd
pain.008.001.08 — het nieuwe incassoformaat → SEPA incasso bestand maken → SEPA foutcodes → ABN AMRO foutmeldingen → Banklimieten per bank →